Werken doe je voor het geld toch? Niet altijd. Voor vrijwilligerswerk krijg je niets betaald. Toch kan het je leven ontzettend verrijken doordat je geweldige ervaringen opdoet.
Van een schooltje bouwen voor gehandicapte kinderen in Polen tot reuzenschildpadden beschermen in Costa Rica; bij vrijwilligerswerk help je anderen en kun je daarom echt een verschil maken.

Joëlle Sinnema (28) uit Apeldoorn is in augustus 2011 voor vier weken naar Zomba in Malawi (Afrika) geweest. Daar heeft ze via uitzendorganisatie Be More vrijwilligerswerk gedaan bij Hope For Life.

 Joëlle: “Ik wilde altijd al een keer naar Afrika om vrijwilligerswerk te gaan doen. Ik had het idee dat je meer kon bereiken als je zelf je handen uit de mouwen zou steken dan wanneer je geld over zou maken naar grote organisaties. Ik heb gewerkt bij een communityproject dat het aantal AIDS-patiënten wil terugdringen en de gevolgen van AIDS draagbaarder wil maken. Dit betekent dat ze verschillende initiatieven hebben gestart die het leven voor de mensen in de community makkelijker maken.

Ik hielp mee bij die activiteiten. Zo gaf ik Engelse les en Communicatieles aan jongeren, speelde ik met de kinderen, ging ik mee op bezoek bij de Community Bank en hielp ik met het bakken van donuts die we op de markt verkochten.
Daarnaast heb ik meegewerkt aan een Business Plan voor de komende vijf jaar. De organisatie had namelijk moeite met het realiseren van lange termijn plannen. Veel vrijwilligers begonnen steeds met nieuwe ideeën die niet duurzaam waren. In ons plan hebben we geprobeerd de aansturing van de organisatie en de efficiëntie van de werkzaamheden te verbeteren. Het doel ervan is dat de organisatie op korte termijn zelfstandig kan functioneren, zonder buitenlandse donaties.”

 Naast je normale werkzaamheden, maak je bij vrijwilligerswerk in het buitenland vaak allemaal spannende dingen mee die jouw tijd daar tot een echt avontuur maken.

  'Je loopt in het donker door de graanvelden en hoort allemaal geluiden die je niet kent: net een enge bioscoopfilm!'

  Joëlle: “Op onze eerste avond was het heel erg donker en zag je alleen maar sterren. We moesten toen nog even naar de markt om brood te halen. Je loopt dan door de graanvelden zonder licht met allemaal geluiden om je heen die je niet kent. Uiteindelijk kom je op een marktje terecht dat enkel verlicht wordt door een paar peertjes. Dat leek net een set uit een enge bioscoopfilm met alleen maar donkere mensen die de Azungu's (blanken) aankijken alsof je een attractie bent. Tegelijkertijd was het super leuk om mee te maken dat je op dat moment echt in een andere wereld leeft.”

Vrijwilligerswerk is wel even wat anders dan ‘normaal’ seizoenwerk. Je komt op plaatsen die niet allemaal de luxe hebben die wij in Nederland gewend zijn. Centrale verwarming, elektriciteit en douche zijn hier allemaal vanzelfsprekend, maar daar vaak niet aanwezig.

Joëlle: “Malawi was voor mij de mooiste tijd die ik heb gehad. Je gaat helemaal terug naar de basis zonder water, elektriciteit of wc. Je leeft volledig mee in het Afrikaanse leven. Dat was heel simpel maar tegelijkertijd ook heel fijn, juist omdat het zo simpel is. Ik zou iedereen aanraden om vrijwilligerswerk te gaan doen. Je kunt iets terugdoen voor een ander, maar je wordt er zelf ook zoveel rijker van.” 

'Je moet niet denken dat je in twee weken de hele wereld kunt veranderen'

Joëlle: “Ik denk wel dat het belangrijk is dat je van tevoren goed nadenkt waarom je vrijwilligerswerk wilt gaan doen. Je merkt dat jongere vrijwilligers soms wat lastiger in kunnen schatten wat de organisatie nodig heeft, waardoor ze wat meer tijd nodig hebben om te bepalen wat ze bij kunnen dragen. Dat is op zich niet erg, maar als je maar vier weken hebt en je hebt het idee dat je heel veel kunt doen, dan kan dat in Afrika door de cultuur daar nog wel eens tegen vallen. In Nederland doe ik tien dingen tegelijk terwijl je daar echt uren kan wachten tot je één ding gedaan krijgt. Flexibiliteit en aanpassingsvermogen zijn daarom erg belangrijk.
 

Vrijwilligerswerk heeft mij absoluut veranderd. Malawi was voor mij ook een zoektocht om te kijken of ik van ontwikkelingssamenwerking mijn werk wilde gaan maken. Terug in Nederland heb ik de keuze gemaakt om inderdaad uit de communicatie te stappen en een loopbaan in de ontwikkelingssamenwerking na te streven. Zo kan ik die dingen doen waarvan ik het meest geniet in het leven.”

Hoe was de voorbereiding voordat je naar Senegal ging?
De voorbereiding was zeer intensief en erg professioneel. In twee weken tijd werd ik extreem getest en klaargestoomd. Wat mij wel opviel, was dat talenkennis niet eens zo belangrijk was. Ik zit hier in een Franstalig land en ik spreek geen woord Frans.

Kun je iets vertellen over de inhoud van je functie?
Als allrounder hou ik mij voornamelijk bezig met beachvolleybal, boogschieten, waterpolo en tijdens de dag met miniactiviteiten. Verder speel ik mee in de avondshows. Ik ben bijvoorbeeld Scar in de show ‘Lyon King’ en ben ik DJ in de disco. Natuurlijk ben je continue gastheer omdat het contact met de gasten heel belangrijk is.

Hoe is het om de hele dag tussen de gasten te zijn?
Eigenlijk altijd wel aangenaam, je houdt er leuke vriendschappen en contacten aan over.
Ik heb wel gemerkt dat ik immuun wordt voor sommige vragen die gasten stellen. Soms vragen ze: ‘wil je dit je hele leven doen?’. Daar antwoord ik maar niet meer op.

Hoe is het om in Senegal te werken?
Daar heb ik geen problemen mee. Het is natuurlijk wel een andere cultuur en ze hebben een andere denkwijze. Alles gaat bij ons in een iets hogere versnelling. Het is een kwestie van wennen en aanpassen. Maar de spreekwoordelijke peper zouden ze hier wel kunnen gebruiken!

Wat vind je minder leuk aan het werk?
Je bent 24 uur op de club. Het is niet makkelijk iets buiten de club te doen. Dat betekent dat ik niet veel privacy heb.

Wat vind je het leukste aan het werk?
Het werken met mensen van verschillende nationaliteiten.

Tip :
Don’t dream your life but live your dreams.

Het begeleiden van avontuurlijke groepsrondreizen in Oost Afrika; (kampeer)reizen van ongeveer een maand met een groep van maximaal 18 reizigers.

Waar ben je allemaal geweest?
Ik heb voor Sawadee twee seizoenen rondreizen begeleid door Kenia, Tanzania en Uganda. Mijn eerste reis was in 2000 en afgelopen zomer ben ik weer teruggegaan. Ben je één keer in Afrika geweest bent, dan blijft het continent je als een magneet aantrekken.

Waarom ben je gaan werken in het buitenland als reisbegeleider?
Ik heb in Kenia stage gelopen en daar “het Afrika-virus” opgelopen, zoals ze dat noemen. Ik wilde graag meer zien van het continent. Een perfecte manier is om aan de slag te gaan als reisbegeleider. Afrika is namelijk zelfstandig bijna niet te doen. Het openbaar vervoer is heel slecht, hotels zijn relatief duur en het is er op veel plaatsen niet veilig genoeg om alleen rond te reizen. Geen backpackers-bestemming dus.

Wat zijn je taken als reisbegeleider?
Tijdens de rondreizen ben je vooral praktisch bezig. Je moet ervoor zorgen dat alles voor de gast vlekkeloos verloopt. Je bent een maand lang op pad met een groep en je bent voor deze groep het aanspreekpunt. Ik zorgde ervoor dat de entreegelden voor de parken betaald werden, dat de hotelkamers geregeld waren, dat we het geplande reisschema volgden, het eten geregeld werd en nog veel meer.

In Afrika denken mensen vaak niet vooruit en dat is wel eens lastig. Zo belde ik bijvoorbeeld aan het begin van elke reis alle campsites en hotels af om te checken of de reservering genoteerd stond. Het personeel verzekerde je dat de kamers geboekt waren. Toch heb ik regelmatig meegemaakt dat er dus géén kamers geboekt stonden, ondanks mijn telefoontje. Belangrijk is dan om dit zo snel mogelijk te regelen en de gast zo min mogelijk last te laten ondervinden.

Wat is het verschil tussen een reisbegeleider en een reisleider?
Een reisbegeleider gaat daadwerkelijk mee met de reizigers op de rondreis, je bent vooral een trouble shooter. Je blijft niet op 1 standplaats, dit is naar mijn idee dan ook het grote verschil. Je hoeft bijvoorbeeld geen verhaal te vertellen in de bus tijdens de reis. Daar huur je gidsen voor in. Vaak zijn dit locals die in de wildparken werken en heel veel weten te vertellen over de omgeving en de dieren.

Heb je wel eens rare dingen meegemaakt?

Eigenlijk maak je de hele dag vreemde dingen mee! Zo hebben we een keer in het Serengeti reservaat een familie leeuwen op bezoek gehad tijdens het avondeten. Iedereen natuurlijk in paniek het dak van de safari-truck op. En maar wachten tot de leeuwen vanzelf weggingen…

De slogan ‘avontuurlijke rondreizen’ klopt dan ook helemaal voor mij als reisbegeleider: de hele reis is een aaneenschakeling van onverwachte gebeurtenissen. Ik zou er inmiddels een boek over kunnen schrijven denk ik…

Wat vind je het allerleukste aan de reizen?
Als de sfeer in de groep goed is, is het de mooiste baan die er is. Overdag zie je erg veel van het fraaie landschap, de dieren en de kleurrijke bevolking en ‘s avonds zit je met de gasten bij het kampvuur aan een biertje.

Zou je nog een keer aan het werk gaan als reisbegeleider?
Jazeker, ook al kan het soms wel lastig zijn om een maand lang met een groep op reis te gaan. Je kunt nergens heen en soms heb je een big-brother-idee omdat je 24 uur met elkaar bent. Ik maak me niet te druk en als de sfeer in de groep goed is, is het een prachtig beroep. Ik heb nog nooit meegemaakt dat de sfeer heel erg slecht was. Eigenlijk is elke reis erg gezellig geweest. Zodra ik de kans krijg om een maand vrij te nemen, ga ik weer terug. Zeker weten!

Tot slot: heb je nog wat tips:
Ja, ik heb nog wel een hele belangrijk tip;

“it is better to travel one mile than to read a thousand books”

Ga nooit werken in een land waar je zelf nog nooit bent geweest. Voor reizigers is dit vervelend en voor jezelf ook. Je kunt de gast in de praktijk niks vertellen en je kunt moeilijk antwoord geven op vragen. Je bent in een ander land met een totaal andere cultuur. Het is moeilijk om problemen op te lossen als je niet weet hoe je met die cultuur moet omgaan.